Rajd Dakar: historia, trasa, zasady i Polacy w legendarnym rajdzie terenowym
16 listopada 2026
Udostępnij:
Rajd Dakar

Rajd Dakar to najsłynniejszy rajd terenowy świata: dwa tygodnie jazdy na czas przez wydmy, kamieniste płaskowyże i pustynne szutry, gdzie o wyniku decydują tempo, nawigacja i wytrzymałość sprzętu. Wyjaśniamy, skąd wzięła się nazwa Paryż–Dakar, gdzie odbywa się rywalizacja, jakie pojazdy startują i jak radzą sobie Polacy.

Historia Rajdu Dakar i nazwa Paryż–Dakar

Pomysłodawcą imprezy był Francuz Thierry Sabine, który w 1977 roku zabłądził na pustyni podczas rajdu Abidżan–Nicea. Pierwszy Rajd Paryż–Dakar wystartował 26 grudnia 1978 roku w Paryżu i zakończył się w styczniu 1979 roku w Dakarze, stolicy Senegalu. Nazwa przetrwała, choć trasa często się zmieniała: startowano m.in. z Granady, Arras, Barcelony i Lizbony, a meta bywała w Kairze czy Szarm el-Szejk. Do motocykli i samochodów już w 1980 roku dołączyły ciężarówki.

W 2008 roku rajd odwołano z powodu zagrożenia terrorystycznego w Mauretanii. W latach 2009–2019 odbywał się w Ameryce Południowej, a od 2020 roku w Arabii Saudyjskiej. Organizatorem jest francuska Amaury Sport Organisation (A.S.O.), a Dakar otwiera sezon mistrzostw świata w rajdach terenowych W2RC (World Rally-Raid Championship).

Gdzie odbywa się Rajd Dakar w 2027 roku?

Miejsce 49. edycji nie zostało jeszcze ogłoszone. Dakar 2027 miał się odbyć w dniach 1–15 stycznia w Arabii Saudyjskiej, ale 25 października 2026 roku A.S.O. i Saudi Motorsport Company poinformowały, że ze względu na sytuację w regionie rajd przeniesiony zostanie na inne terytorium. Organizator zapewnia, że impreza się odbędzie, a lokalizację poda osobno. Media wskazują Maroko z prologiem w Hiszpanii lub Portugalii, lecz A.S.O. tego nie potwierdziła. Pierwotny saudyjski plan zakładał rekordowe dla tego kraju 5320 km odcinków specjalnych, ale po zmianie gospodarza trasa zostanie przygotowana od nowa. Arabia Saudyjska ma ugościć jubileuszową, 50. edycję w 2028 roku.

Jak wygląda trasa i ile trwa Rajd Dakar?

Rywalizacja trwa zwykle około dwóch tygodni: prolog, 12–13 etapów i dzień przerwy. Liczba etapów, dystans i przebieg trasy zmieniają się co roku. Ostatnia zakończona edycja, Dakar 2026 (3–17 stycznia), była pętlą ze startem i metą w Janbu nad Morzem Czerwonym. Obejmowała prolog i 13 etapów, a dzień odpoczynku zaplanowano w Rijadzie. Trasa liczyła około 8000 km, z czego około 4850 km stanowiły odcinki specjalne. Najdłuższy dzień, etap 6. z Hail do Rijadu, liczył 920 km, w tym 331 km jazdy na czas.

Te dwie liczby należy odróżniać. Długość trasy Rajdu Dakar obejmuje także dojazdówki, czyli odcinki łącznikowe bez pomiaru czasu, często po zwykłych drogach. O wyniku decydują odcinki specjalne (OS), czyli jazda na czas w terenie. Mapę trasy organizator publikuje z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem.

Zasady Rajdu Dakar: nawigacja, biwak i kary

Kierunek wyznacza roadbook, czyli książka drogowa ze strzałkami, odległościami i opisem terenu. W ostatnich edycjach ma formę elektroniczną i zawodnicy dostają go tuż przed startem odcinka, więc nie mogą go wcześniej przestudiować. Na trasie trzeba zaliczyć punkty kontrolne zapisane w systemie GPS. Ich pominięcie, przekroczenie prędkości w strefach ograniczeń czy niedozwolona pomoc kończą się karą czasową.

Wieczorem zawodnicy docierają na biwak, gdzie mechanicy naprawiają pojazdy. Na etapach maratońskich obsługa nie ma wstępu i naprawy trzeba wykonać samodzielnie. Trudność Dakaru wynika z połączenia tych elementów: blisko 5000 km jazdy na czas, zmiennego terenu, samodzielnej nawigacji i narastającego zmęczenia. Bezpieczeństwo zapewniają m.in. ekipy medyczne w śmigłowcach, limity prędkości, elektroniczne ostrzeżenia o niebezpiecznych miejscach i kamizelki z poduszką powietrzną dla motocyklistów. Skalę wyzwania pokazują liczby: w 2026 roku z 317 pojazdów, które ruszyły w głównym rajdzie, do mety dojechały 242.

Zwycięża ten, kto ma najkrótszy łączny czas odcinków specjalnych powiększony o kary. Wygrana na etapie nie oznacza więc zwycięstwa w rajdzie.

Kategorie i pojazdy w Rajdzie Dakar

W 2026 roku motocykliści rywalizowali w klasach RallyGP, skupiającej czołowych zawodników, i Rally2. Samochody podzielono na Ultimate, czyli najszybsze prototypy 4×4, Stock dla aut seryjnych, Challenger dla lekkich prototypów oraz SSV dla pojazdów typu side-by-side, budowanych na bazie seryjnych konstrukcji. Osobno ścigały się ciężarówki. Obok jedzie Dakar Classic dla pojazdów historycznych, gdzie liczy się regularność, oraz Mission 1000 dla napędów alternatywnych.

Kategoria quadów istniała od 2009 roku, ostatni raz pojawiła się w 2024 roku i z powodu malejącej liczby zgłoszeń została usunięta. Samochody z Rajdu Dakar 2026, które walczyły o zwycięstwo, to m.in. Dacia Sandrider, Ford Raptor i Toyota Hilux.

Polacy w Rajdzie Dakar: najważniejsze sukcesy

Rafał Sonik wygrał w 2015 roku klasyfikację quadów jako pierwszy Polak triumfujący jako zawodnik prowadzący pojazd; wcześniej był trzeci (2009, 2013) i drugi (2014). Dariusz Rodewald zwyciężał jako mechanik pokładowy holenderskich ciężarówek w 2012, 2016 i 2023 roku. Krzysztof Hołowczyc zajął w 2015 roku, za kierownicą MINI, trzecie miejsce wśród samochodów. Jakub Przygoński był szósty wśród motocyklistów w 2014 roku, a w samochodach dwukrotnie czwarty (2019, 2021). Jacek Czachor 13 razy ukończył rajd na motocyklu, dwukrotnie na 10. miejscu, a jako pilot Marka Dąbrowskiego był w 2014 roku siódmy w samochodach. Adam Małysz był w samochodach 15. w 2013 i 13. w 2014 roku, a Martyna Wojciechowska w 2002 roku jako pierwsza Polka ukończyła rajd.

Historyczny był Rajd Dakar 2023. Wygrali go Nasser Al-Attiyah w samochodach i Kevin Benavides w motocyklach, a klasę SSV w swoim debiucie wygrał 18-letni Eryk Goczał. Został najmłodszym zwycięzcą kategorii w historii Dakaru. Jego ojciec Marek był trzeci, a wujek Michał siódmy.

W 2026 roku na starcie stanęło 29 Polaków. Goczałowie zadebiutowali w klasie Ultimate: Marek był 13., Eryk 17. (wygrał 9. etap), a Michał 19. Konrad Dąbrowski zajął 4. miejsce w Rally2 i 13. wśród wszystkich motocyklistów, będąc najlepszym juniorem. W Dakar Classic klasyfikację ciężarówek wygrali Tomasz Białkowski, Dariusz Baśkiewicz i Adam Grodzki (DAF).

Ile kosztuje Rajd Dakar i jak wziąć w nim udział?

Wpisowe to tylko część kosztów. W edycji 2025 wynosiło około 20 000 euro dla motocykla, 32 000 euro dla pojazdów z grupy samochodów i SSV oraz 45 000 euro dla ciężarówki, a w Dakar Classic samochód kosztował 18 000 euro. Obejmowało transport pojazdu z Europy i z powrotem, paliwo w czasie rajdu oraz sprzęt bezpieczeństwa i nawigacji. Za mechaników i pojazdy serwisowe płaci się osobno, a do tego dochodzą zakup i przygotowanie pojazdu, części, opony oraz starty kwalifikacyjne.

Zgłosić się może osoba pełnoletnia z międzynarodową licencją FIA lub FIM na rajdy terenowe. Organizator indywidualnie ocenia doświadczenie kandydatów, dlatego drogą na Dakar są starty w rundach W2RC lub cyklu Road to Dakar. Przed edycją 2026 zgłoszenia przyjmowano od 7 czerwca do 20 października 2025 roku. Nagrody finansowe są skromne w porównaniu z kosztami, a zawodnicy jadą głównie po prestiż.

Wyniki Rajdu Dakar i gdzie oglądać relacje?

Zwycięzców wyłania się osobno w każdej kategorii. W 2026 roku w Ultimate wygrali Nasser Al-Attiyah i Fabian Lurquin (Dacia), co było szóstym triumfem Katarczyka. Drugie miejsce zajęli Nani Roma i Alex Haro (Ford), tracąc 9 min 42 s. Wśród motocyklistów Luciano Benavides (KTM) wyprzedził Ricky’ego Brabeca o dwie sekundy, czyli najmniej w historii, a w SSV triumfował Brock Heger.

Oficjalne wyniki, także na żywo, mapę trasy i listę startową publikuje strona dakar.com. W styczniu 2026 roku polscy widzowie oglądali godzinne podsumowania etapów na Eurosporcie 1, dostępne też w HBO Max. Nadawcę edycji 2027 trzeba sprawdzić przed startem.

Udostępnij: